Γιατί υπάρχουν μόνο 4 χρώματα διαβατηρίων και τι αντιπροσωπεύει το καθένα

Μπλε, κόκκινο, πράσινο και μαύρο. Αυτά είναι τα τέσσερα χρώματα που έχουν επικρατήσει στα διαβατήρια για τα 198 έθνη που υπάρχουν σε αυτόν τον κόσμο. Αν και μερικά έχουν χρωματικές παραλλαγές, για παράδειγμα λίγο πιο σκούρα ή παστέλ, κανένα κράτος δεν έχει αποφασίσει να σπάσει αυτή την παράδοση.

Το ερώτημα είναι εύλογο: Πρόκειται για διεθνή κανονισμό ή για μια άτυπη παγκόσμια συμφωνία; Η απάντηση βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην την πολιτική, τη θρησκεία (για κάποιες χώρες) και τους συμβολισμούς.

Σε αντίθεση με αυτό που πιστεύουν οι περισσότεροι, δεν υπάρχει καμία διεθνής ρύθμιση που να καθορίζει το χρώμα ενός διαβατηρίου. Ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) δεν επιβάλλει κανόνες για το χρώμα ή την εμφάνιση των διαβατηρίων. Οι οδηγίες του αφορούν κυρίως την αναγνωσιμότητα από μηχανήματα, τη γραμματοσειρά και τα τεχνικά χαρακτηριστικά των Machine Readable Travel Documents (MRTDs).

Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές:

• Το διαβατήριο πρέπει να είναι κατασκευασμένο από υλικό που λυγίζει χωρίς να τσακίζει
• Να παραμένει λειτουργικό σε θερμοκρασίες από -10°C έως 50°C
• Να αντέχει σε επίπεδα υγρασίας από 5% έως 95%

Όπως έχει επιβεβαιώσει και ο Anthony Philbin, εκπρόσωπος του ICAO, «τίποτα δεν καθορίζει το χρώμα του εξωφύλλου». Θεωρητικά, ένα διαβατήριο θα μπορούσε να είναι ακόμη και… φωσφοριζέ πράσινο. Στην πράξη όμως, μια τέτοια περίπτωση θα φάνταζε κάθε άλλο παρά επίσημη.

Έτσι λοιπόν, οι σκούρες αποχρώσεις αποπνέουν κύρος, σοβαρότητα και κρατική εξουσία. Παράλληλα, τα λιγότερο φωτεινά χρώματα κρύβουν πιο εύκολα φθορές, λεκέδες και σημάδια χρήσης, διατηρούν την επαγγελματική τους όψη για πολλά χρόνια και τέλος διευκολύνουν την τυποποιημένη παραγωγή και εκτύπωση.

Όπως έχει δηλώσει και ο William Waldron, στέλεχος εταιρείας που κατασκευάζει διαβατήρια για δεκάδες χώρες, τεχνικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε χρώμα από την Pantone «απλώς, η αισθητική του κράτους και η γραφειοκρατική σοβαρότητα θέτουν άτυπα όρια».

Η επικράτηση αυτών των τεσσάρων χρωμάτων αντανακλά τόσο τους παγκόσμιους αισθητικούς κανόνες όσο και την ευκολία στη διαχείριση, επιτρέποντας παράλληλα στις χώρες να διαφοροποιούνται μέσω μικρών παραλλαγών χρωμάτων, εμβλημάτων και σφραγίδων.

Κόκκινα διαβατήρια: Παράδοση και ενότητα

Τα κόκκινα διαβατήρια, συμπεριλαμβανομένων των παραλλαγών του μπορντό, είναι από τα πιο συνηθισμένα παγκοσμίως. Το κόκκινο επικοινωνεί τη δύναμη και την παράδοση, συχνά σηματοδοτώντας περιφερειακή ευθυγράμμιση ή ιδεολογικές ρίζες. Η δημοτικότητά του καταδεικνύει πώς τα χρώματα των διαβατηρίων χρησιμεύουν ως οπτικοί δείκτες εθνικής και ιστορικής ταυτότητας πέρα ​​από την απλή λειτουργικότητα.

Πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης υιοθέτησαν το μπορντό για να συμβολίσουν την ενότητα και την κοινή κληρονομιά.

Το κόκκινο μπορεί επίσης να φέρει ιστορική ή πολιτική σημασία, που συνδέεται σε ορισμένες περιπτώσεις με παλαιότερες κομμουνιστικές ιδεολογίες ή επαναστάσεις. Χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία εκδίδουν κόκκινα διαβατήρια που αντανακλούν την πολιτιστική ταυτότητα και την ιστορική επιρροή.

Κόκκινα διαβατήρια μπορείτε να βρείτε σε 67 κράτη συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Μπλε διαβατήρια: Ανοιχτοί ορίζοντες και «Νέος Κόσμος»

Τα μπλε διαβατήρια συνδέονται στενά με τον «Νέο Κόσμο», συμπεριλαμβανομένης της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, την Καραϊβική και την Ωκεανία. Το χρώμα θυμίζει ωκεανούς και ουρανούς, συμβολίζοντας την ελευθερία, το ανοιχτό πνεύμα και τη σύγχρονη παγκόσμια συνδεσιμότητα.

Πολλές χώρες το επιλέγουν για να αντικατοπτρίζουν μια προοπτική που κοιτάζει μπροστά, σηματοδοτώντας την ενσωμάτωση με διεθνείς κοινότητες ή εμπορικές συμμαχίες. Αυτή η επιλογή ευθυγραμμίζεται τόσο με τη γεωγραφική ταυτότητα όσο και με τα φιλόδοξα μηνύματα για το ανοιχτό πνεύμα και την εξερεύνηση.

Το εν λόγω χρώμα το πλέον διαδεδομένο και χρησιμοποιείται από 84 κράτη.

Πράσινα διαβατήρια: Θρησκεία και πολιτισμός

Τα πράσινα διαβατήρια χρησιμοποιούνται συχνά σε χώρες όπου το χρώμα έχει πολιτιστική ή θρησκευτική σημασία. Σε πολλά ισλαμικά έθνη, το πράσινο αντιπροσωπεύει την πίστη και τη ζωή, καθιστώντας το μια φυσική επιλογή για επίσημα ταξιδιωτικά έγγραφα.

Τα πράσινα διαβατήρια είναι κοινά στις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, αντανακλώντας τόσο τον πνευματικό συμβολισμό όσο και την περιφερειακή ταυτότητα. Πέρα από τη θρησκευτική σημασία, το πράσινο μπορεί επίσης να σηματοδοτεί περιβαλλοντικές αξίες ή ιστορικούς δεσμούς στο πλαίσιο περιφερειακών συμφωνιών.

Η ευρεία χρήση του πράσινου υπογραμμίζει ότι τα διαβατήρια είναι κάτι περισσότερο από ταξιδιωτικά έγγραφα. Μεταφέρουν πολιτιστικά μηνύματα, σηματοδοτώντας τον εθνικό χαρακτήρα και την κληρονομιά σε διακριτική οπτική μορφή.

Μόλις 40 κράτη χρησιμοποιούν το πράσινο στα διαβατήριά τους ενώ υπάρχουν και μικρές παραλλαγές με πιο ανοιχτόχρωμα.

Μαύρα διαβατήρια: Σπανιότητα και επισημότητα

Τα μαύρα διαβατήρια είναι τα πιο σπάνια διαβατήρια και επιλέγονται τόσο για αισθητικούς όσο και για πρακτικούς λόγους. Τα σκούρα μαύρα εξώφυλλα αποπνέουν τυπικότητα, επαγγελματισμό και μια σοβαρή αίσθηση εθνικής ταυτότητας.

Το μαύρο είναι επίσης πρακτικό, αντιστέκεται στις γρατζουνιές και δείχνει λιγότερη φθορά με την πάροδο του χρόνου, διατηρώντας τα έγγραφα να φαίνονται επίσημα καθ' όλη τη διάρκεια ισχύος τους.

Επιπλέον, ξεχωρίζουν στις ουρές ελέγχου των συνόρων, καθιστώντας τα άμεσα αναγνωρίσιμα, ενώ παράλληλα τονίζουν την απλότητα και την αυθεντία.

Πρόκειται για το λιγότερο διάσημο χρώμα αφού μόλις 7 κράτη το χρησιμοποιούν μεταξύ των οποίων η Νέα Ζηλανδία, το Κονγκό και η Ανγκόλα.

Μέχρι στιγμής, το πιο ισχυρό διαβατήριο στον κόσμο θεωρείται εκείνο της Σαουδικής Αραβίας που είναι χρώματος μπλε ενώ στη δεύτερη θέση της Σιγκαπούρης που είναι κόκκινο. Την τριάδα συμπληρώνει η Μαλαισία που επίσης έχει πορφυρό έγγραφο. Μπορείτε να δείτε την πλήρη λίστα των χρωμάτων που επιλέγει κάθε κράτος στο passportindex.org.

Η επιλογή χρώματος διαβατηρίου σπανίως είναι τυχαία. Πέρα από τον συμβολισμό, πρακτικές ανησυχίες όπως η μακροβιότητα των εγγράφων επηρεάζουν την τελική απόφαση. Τα χρώματα των διαβατηρίων λειτουργούν ως οπτική συντομογραφία για τις εθνικές αξίες, την ιστορία και τις συμμαχίες, καθιστώντας τα κάτι περισσότερο από απλές αισθητικές επιλογές. Είναι σκόπιμες δηλώσεις ταυτότητας.